Dünya Görme Engelliler Günü

Dünya Görme Engelliler Günü Ne Zaman?

Dünya Görme Engelliler Günü (Beyaz Baston Güvenlik Günü), her yıl 15 Ekim tarihinde tüm dünyada engelli hakları örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve erişilebilirlik savunucularının katılımıyla kutlanır.

Dünya Görme Engelliler Günü Nedir?

Dünya Görme Engelliler Günü; görme engelli bireylerin bağımsız hareket etme sembolü olan beyaz bastonun önemini vurgulamak, kent yaşamında, dijital dünyada ve sosyal hayatta karşılaştıkları mimari ve teknolojik engellere dikkat çekmek amacıyla ilan edilmiştir. Görme engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit, bağımsız ve güvenli katılımını sağlamayı hedefleyen evrensel bir insan hakları ve farkındalık günüdür.

Günün Kökeni ve Tarihçesi

Görme engellilerin bağımsızlık sembolü olan beyaz baston, ilk kez 1921 yılında İngiltere’de bir kazada görme yetisini kaybeden fotoğrafçı James Biggs tarafından geliştirilmiştir. Biggs, motorlu taşıtların kendisini fark edebilmesi için bastonunu beyaza boyamıştır. 1931 yılında Fransa’da ve ardından ABD’de yaygınlaşan bu simge, 1964 yılında ABD Başkanı Lyndon B. Johnson tarafından kabul edilen kararla resmiyet kazanmıştır. Birleşmiş Milletler ve Dünya Körler Birliği (WBU) iş birliğiyle 15 Ekim, tüm dünyada “Beyaz Baston Güvenlik Günü” ve “Dünya Görme Engelliler Günü” olarak ilan edilmiştir.

⭐ Hızlı Bilgiler

❝ Beyaz baston bir yardım aracı değil; görme engelli bir bireyin hiç kimseye ihtiyaç duymadan dünyayı dolaşmasını sağlayan bağımsızlık meşalesidir. ❞

Nasıl Kutlanır?

• Erişilebilirlik İhlallerine Dikkat Edin: Kaldırımlara park edilen araçların, sarı kılavuz çizgilerinin üzerine konulan tezgahların ve kesintiye uğrayan yaya yollarının hayati risk oluşturduğunu unutmayın ve ihlalleri yetkililere bildirin.
• Dijital Erişilebilirliği Destekleyin: Web sitelerinizde veya sosyal medya paylaşımlarınızda görsellere mutlaka “Alt Metin (Alt Text)” ekleyin ve ekran okuyucu cihazların okuyabileceği formatlar kullanın.
• Sesli Kitap Gönüllüsü Olun: Görme engelliler için sesli kütüphane hizmeti sunan kurumlarda (GETEM, TÜRGÖK veya Milli Kütüphane) gönüllü okuyuculuk yapın.
• Farkındalık Seminerlerine Katılın: Görme engelli bireylerle doğru iletişim kurma yöntemlerini öğrenin; yardım etmeden önce mutlaka “Yardıma ihtiyacınız var mı?” diye sorarak kişisel alanlarına saygı duyun. #DünyaGörmeEngellilerGünü #15Ekim #BeyazBaston #Erişilebilirlik #EngelsizYaşam

İlginç Bilgiler

• Braille Alfabesinin Doğuşu: Louis Braille tarafından 1824 yılında geliştirilen kabartma yazı sistemi (Braille alfabesi), Napolyon’un askerlerinin gece karanlığında ses çıkarmadan haberleşmesi için tasarlanan bir askeri şifreleme sisteminden esinlenerek oluşturulmuştur.
• Akıllı Baston Teknolojisi: Günümüzde geliştirilen ultrases sensörlü ve GPS destekli akıllı beyaz bastonlar, baş seviyesindeki engelleri algılayıp titreşimle kullanıcıyı uyararak navigasyon desteği sunmaktadır.
• Akıllı Telefonların Rolü: Yapay zeka ve kamera teknolojileri sayesinde geliştirilen erişilebilirlik uygulamaları, görme engellilere ortamdaki nesneleri, yazıları, renkleri ve hatta para banknotlarını sesli olarak tarif edebilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sarı Kılavuz Çizgiler ne işe yarar?
Kaldırımlarda ve metro istasyonlarında bulunan kabartmalı sarı yüzeyler, görme engelli bireylerin bastonlarıyla yönlerini bulmalarını (paralel çizgiler) ve tehlikeli noktaları/durma alanlarını (noktalı kabartmalar) anlamalarını sağlayan mimari erişilebilirlik dokularıdır.

Görme engelli bir bireye yolda nasıl rehberlik edilir?
Bireyin kolundan tutup çekmek yerine, kendi kolunuzu veya omzunuzu ona sunmalısınız. Görme engelli kişi sizin bir adım gerinizden kolunuzu tutarak yürümeli, merdiven veya engel öncesinde verbal (sözel) bilgilendirme yapılmalıdır.

Türkiye’de görme engelliler için çalışan başlıca sivil toplum kuruluşları hangileridir?
Altınokta Körler Derneği, Körleri Eğitim ve Kalkındırma Derneği, Türkiye Körler Federasyonu ve Engelsiz Erişim Derneği ülkemizde erişilebilirlik mücadelesi veren önde gelen kurumlardır.

Yapay Zeka (AI) görme engellilerin yaşamını nasıl kolaylaştırıyor?
AI tabanlı görsel tanıma modelleri ve akıllı gözlükler, çevredeki nesneleri, metinleri, insan yüzlerini ve jestleri gerçek zamanlı analiz ederek sesli betimlemeye dönüştürmektedir. Ayrıca yapay zeka destekli ekran okuyucular, karmaşık web sayfalarını ve PDF belgelerini anında anlamsal bloklara ayırıp seslendirerek dijital erişilebilirliği maksimum seviyede optimize etmektedir.

Benzer Etkinlikler

• Dünya Engelliler Günü 
• Braille Alfabesi Günü

Faydalı Linkler

• Türkiye Körler Federasyonu
• Altı Nokta Körler Vakfı
• World Blind Union (WBU)