İstanbul’un Kurtuluşu

İstanbul’un Kurtuluşu Ne Zaman?

İstanbul’un Kurtuluşu, her yıl 6 Ekim tarihinde başta İstanbul olmak üzere tüm Türkiye’de resmi törenler, kültürel etkinlikler ve büyük bir milli gururla kutlanır.

İstanbul’un Kurtuluşu Nedir?

İstanbul’un Kurtuluşu; Birinci Dünya Savaşı’nın ardından İtilaf Devletleri tarafından işgal edilen Osmanlı İmparatorluğu’nun başkentinin, Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki Türk ordusunun kazandığı Büyük Taarruz zaferi neticesinde, tek bir mermi bile atılmadan diplomatik ve askeri bir dehayla düşman işgalinden kurtarılmasını simgeler. Şehrin esaret zincirlerini kırarak yeniden Türk milletinin egemenliğine geçişini selamlayan tarihi bir farkındalık günüdür.

Kökeni ve Tarihçesi

İstanbul tarihi boyunca birçok kez el değiştirmiştir, ancak iki olay şehir tarihinin dönüm noktalarıdır: Fetih (1453) ve Kurtuluş (1923).

1453’te Fatih Sultan Mehmet, Bizans İmparatorluğu’nun başkentini fethederek İstanbul’u Osmanlı topraklarına katmıştır. Bu olay, hem Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselişini başlatmış hem de Orta Çağ’ı sona erdirerek Yeni Çağ’ı açmıştır. Fetihle birlikte şehir, yüzyıllar boyunca kültür, ticaret ve ilim merkezi haline gelmiştir.

30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi’nin hemen ardından, 13 Kasım 1918’de İtilaf Devletleri donanması İstanbul’a demir atarak fiili işgali başlatmıştır. Mustafa Kemal Paşa, aynı gün Haydarpaşa Garı’ndan bindiği Kartal istimbotunda o meşhur, tarihi sözünü söylemiştir: “Geldikleri gibi giderler!” Türk milletinin azmi ve İstiklal Harbi’nin mutlak zaferiyle sonuçlanan Mudanya Ateşkes Antlaşması doğrultusunda, işgal kuvvetleri 4 Ekim 1923’te Türk bayrağını selamlayarak İstanbul’u terk etmek zorunda kalmıştır. 6 Ekim 1923 sabahı ise Şükrü Naili (Gökberk) Paşa komutasındaki 3. Kolordu’nun İstanbul’a girmesiyle işgal resmen bitmiş ve şehir özgürlüğüne kavuşmuştur.

Dolayısıyla, fetih İstanbul’un Türk egemenliğine ilk geçişini, kurtuluş ise modern Türkiye Cumhuriyeti’nin özgür İstanbul’unu simgeler. İki tarih de birbirini tamamlar: biri geçmişin görkemini, diğeri ulusal direnişin zaferini temsil eder.

⭐ Hızlı Bilgiler

İstanbul’un kurtuluşu; “Geldikleri gibi giderler” iradesinin, tarihin en azimli ve en haklı askeri zaferiyle mühürlendiği şanlı bir mirastır.

Nasıl Kutlanır?

• Tarihi Rotaları Gezin: 6 Ekim günü, işgal yıllarının ve kurtuluş mücadelesinin en önemli karargahlarından olan Harbiye Askeri Müzesi’ni veya Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı planlarını yaptığı Şişli Atatürk Müzesi’ni ziyaret edin.
• Şehitleri ve Gazileri Anın: İstanbul’u esaretten kurtaran başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Şükrü Naili Paşa ve tüm kahraman Mehmetçikler için düzenlenen anma törenlerine katılın veya dualarla anın.
• Kurtuluş Belgeselleri İzleyin: Şehrin 5 yıla yakın süren dramatik işgal günlerini ve geri alınış sürecini arşiv belgeleriyle anlatan nitelikli tarihi belgeselleri izleyin.
• Şehri Bayraklarla Donatın: Evlerinizin ve iş yerlerinizin pencerelerine Türk bayrakları asarak, bu tarihi ve kültürel bağımsızlık coşkusuna dijital ve fiziksel ortamlarda ortak olun. #İstanbulunKurtuluşu #6Ekim #GeldikleriGibiGiderler

İlginç Bilgiler

• Kansız Teslimat Dehası: Büyük Taarruz’un askeri zaferiyle sarsılan işgal devletleri, Mudanya’da masaya oturmak zorunda kalmıştır. İstanbul, Kurtuluş Savaşı’nın sonunda tek bir mermi patlatılmadan, tamamen diplomatik ve stratejik bir dehayla düşmandan geri alınmıştır.
• Geldikleri Gibi Gittiler: 29 Ağustos 1923’te Dolmabahçe Sarayı önünde düzenlenen bir törenle, işgal orduları komutanı General Harrington ve İtilaf Devletleri askerleri Türk bayrağını selamlayarak gemilerine binmiş ve tam olarak Atatürk’ün kehanetindeki gibi gitmişlerdir.
• İlk Kurtuluş Günü Töreni: 6 Ekim 1924’te düzenlenen ilk resmi kurtuluş yıldönümü törenlerinde, İstanbul halkı Şükrü Naili Paşa ve ordusunu Sultanahmet ve Beyazıt meydanlarında devasa çiçek takları kurarak ve gözyaşlarıyla karşılamıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

İstanbul düşman işgali altında ne kadar süre kaldı?
İstanbul, 13 Kasım 1918’den 6 Ekim 1923’e kadar tam 4 yıl 10 ay 23 gün boyunca İtilaf Devletleri’nin (İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan) fiili ve resmi işgali altında kalmıştır.

İstanbul’u işgalden kurtaran Türk komutan kimdir?
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün emir ve stratejisi doğrultusunda, İstanbul’a ordunun başında resmi olarak giren ve şehri teslim alan komutan 3. Kolordu Komutanı Tümgeneral Şükrü Naili (Gökberk) Paşa’dır.

İstanbul’un Fethi ile Kurtuluşu arasındaki fark nedir?
29 Mayıs 1453 İstanbul’un Fethi, Doğu Roma İmparatorluğu’na karşı kazanılan ve şehri Türk toprağı yapan orta çağ askeri zaferidir. 6 Ekim 1923 İstanbul’un Kurtuluşu ise, modern çağda emperyalist devletlerin işgaline uğrayan bu Türk toprağının yeniden milli egemenliğe kavuşturulmasıdır.

Benzer Etkinlikler

• İstanbul’un Fethi
• Cumhuriyet Bayramı
• Zafer Bayramı

Dış Link Önerisi

• İstanbul’un İşgali – Wikipedia